carton 18

Christoffel Pierson, Gouda, 1674, naar het glas ontworpen door Dirck Crabeth

Het oorspronkelijke carton voor glas 18 is verloren gegaan. Waarschijnlijk was dit van de hand van Dirck Crabeth, maar dit is niet meer met zekerheid vast te stellen. Het auteurschap van glas 18 uit 1556, dat zich nog steeds in de kooromgang bevindt, is evenmin onomstreden. Het werk is toegeschreven aan een leerling van Dirck Crabeth. In 1674 vervaardigde Christoffel Pierson (Den Haag, 19 februari 1631 ñ Gouda, 11 augustus 1714) in opdracht van de kerkmeesters een tekening op ware grootte, die als carton voor eventuele latere reparaties aan het glas moest dienen. Vanaf 1696 was Pierson als glasschilder in vaste aanstelling van de kerkmeesters verantwoordelijk voor het onderhoud van de glazen. Eerder al verrichte hij verschillende reparaties en vervaardigde hij in de jaren 1674-75 tevens een dertigtal tekeningen naar de cartons, met alleen de wapens in kleur. Het carton voor glas 18 zelf is op strook A1 tweemaal gesigneerd en gedateerd ëChr: Pierson ft 1674í. Ook uit een archiefpost blijkt dat de kunstenaar in 1677 een betaling van 80 gulden ontving voor het maken van een ëgrote tekeningí van glas 18. Piersons carton wordt ook in enkele vroege gidsen van de Goudse Glazen genoemd, met de datering 1675. In het carton loopt de tekening nergens door onder de rode lijnen voor de brugstaven, wat in geen enkel ander carton het geval is. Dit vindt ongetwijfeld zijn oorzaak in het feit dat het carton is nagetekend van het glas waar dit immers ook het geval is. De tekentrant is in stilistisch noch in technisch opzicht te vergelijken met het werk van Dirck Crabeth. Maakte Dirck Crabeth voornamelijk gebruik van zwart krijt als medium, Pierson nam zijn toevlucht tot penseel en bruine inkt. Hij tekende bovendien in een veel minder levendige stijl dan zijn illustere voorganger. Hierbij moet niet worden vergeten dat hier slechts sprake is van een kopie, en niet van het oorspronkelijke kunstwerk. Opvallend is het verschil met het glasraam in de schenkersrand. Het carton toont onderaan een extra rij panelen ter hoogte van maar ÈÈn kwart van een gewoon paneel, waarop de rand van een tafel staat afgebeeld. In de stroken C1 en D1 onder de schenkers liggen een boek en een rozenkrans. Merkwaardig genoeg correspondeert deze weergave niet alleen met Piersons kleine natekening van het glas, maar ook met die van Julius Caesar Boethius uit 1723. Ook een tweede, tot dusverre ongepubliceerde natekening van Boethius uit 1725 in het Gemeentearchief van Amsterdam (Archief Fam. Moens en aanverwante families, Archief 192, inv. nr. 226) van juist de schenkersrand toont deze details die nu in het glas ontbreken. Linksonder op dit blad is bovendien genoteerd dat Dirck Crabeth de maker van het glas is: ëD Crabeth pinxit.í Het is nagenoeg uitgesloten dat een glasraam met incomplete panelen zou beginnen, tenzij het later is ingekort. Een dergelijke ingreep is voor dit glas echter niet gedocumenteerd. Alle in het glas afgebeelde personen waren tegen de tijd dat Crabeth dit raam ontwierp, al overleden.

Bekijk het carton van dichtbij, zie details die ontwerper heeft xxxxxxxxxxxxxx:

#

Schenkers:

Nazaten van Gerrit Heye Gerritsz. (Ü 1523/24), burgemeester van Gouda, en zijn vrouw Margriet Hendriksdr. (Ü 1528)

Glasschilder:

Werkplaats van Dirck Crabeth, Gouda

Afmetingen van het carton:

In lengte variÎrend van 306 tot 364 cm, en in breedte van 63 tot 65 cm.

Kijk rond en zie hoe groot de glazen zijn:

Details

Glas in HD #
[et_pb_popup_builder _builder_version="3.0.106" popup_source="iframe" divi_layout="146" trigger_condition="class_id" trigger_button_align="left" modal_style="1" tablet_sizes="off" mobile_sizes="off" trigger_class_id="31125" title="popup" /]