carton 19

Willem Tybaut, Haarlem, 1570

Willem Tybaut voltooide dit carton en het glas in 1570, het derde jaar van de Tachtigjarige Oorlog. Het beeldt De onthoofding van Johannes de Doper uit, de afsluitende scËne van zijn leven. Het was tevens het laatste raam van het uitgevoerde programma in de kooromgang. De reeks had vermoedelijk met Christus vÛÛr Herodes in raam 20 en De Kruisiging in raam 21 moeten eindigen, maar hij bleef door oorlogshandelingen en wellicht door gebrek aan schenkers onvoltooid. Het auteurschap van Tybaut is gedocumenteerd: op 22 juli 1570 ontving ëMr. Thiebaudt glaesmaecker tot Haerlemí een fooi voor zijn assistenten die het glas hadden geplaatst. Ook de schenker was uit Haarlem afkomstig: Henrick van Swol (Ü1574), commandeur van de Johannieters in Haarlem van 1542 tot 1571. De manier waarop zijn portret in de compositie van dit raam van beperkte hoogte is opgenomen, getuigt van vakmanschap. Hij wordt gepresenteerd door de patroonheilige van de Johannieters, aan de voet van het platform waarop de executie wordt voltrokken. Het bewaard gebleven kasboek van Van Swol bevat een betaling aan Tybaut in oktober 1570 voor een glas in Gouda. De tekentechniek van Tybaut is bijzonder, omdat in tegenstelling tot andere glasschilders in de noordelijke Nederlanden, zoals de Crabeths en Van Zijl, hij het krijt of houtskool alleen gebruikte voor de onderliggende schets en de tekening afwerkte in inkt en gewassen partijen. In dit opzicht komt zijn werkwijze overeen met die van de ontwerper Lambert van Noort uit Antwerpen. Tybauts tekenstijl onderscheidt zich door de nadrukkelijke licht-donker werking, van donker gewassen partijen tot onbewerkt gelaten delen van het papier, zoals de gevangenis in de schaduw van de portiek en de lichte achtergrond ernaast. Het carton bevat alle informatie die voor de uitvoering van het glas nodig was, met inbegrip van de vage opschriften met de naam en het motto van de schenker en de datum. De kleine verschillen tussen carton en glasraam betreffen alleen ornamentele details die er vanaf het begin zullen zijn geweest blijkens een tekening in kleur van het raam uit 1700. Zo veranderde Tybaut bij voorbeeld de pofmouwen van Salome en het rokje van de beul op de plek van zijn buidel. Hij voegde ook ter versiering strepen toe aan diens kuras, de sluier van Salome, aan de sjerpen en de broek van ÈÈn van de dienaren. Het carton is pas in 1597 aangekocht, na voltooiing van het tweede raam van Tybaut in de kerk.

Bekijk het carton van dichtbij, zie details die ontwerper heeft xxxxxxxxxxxxxx:

#

Schenkers:

Henrick van Swol, Commandeur van de Johannieter orde in Haarlem

Glasschilder:

Willem Tybaut, Haarlem

Afmetingen van het carton:

acht stroken, in lengte variÎrend van 197 tot 461cm, in breedte van 63 tot 65cm

Kijk rond en zie hoe groot de glazen zijn:

Details

Glas in HD #
[et_pb_popup_builder _builder_version="3.0.106" popup_source="iframe" divi_layout="146" trigger_condition="class_id" trigger_button_align="left" modal_style="1" tablet_sizes="off" mobile_sizes="off" trigger_class_id="31125" title="popup" /]