carton 23

Wouter Crabeth, Gouda, 1562

De vroegste bespreking van de cartons van de Sint Janskerk door de Goudse pastoor Ignatius Walvis, in zijn tweedelige geschiedenis van Gouda uit 1713, begint verrassend genoeg niet met het werk van Dirck, maar met dat van Wouter Crabeth, in het bijzonder met dit carton. Walvis noemt het aantal stroken voor het gehele raam, achttien, maakt een opmerking over hun goede staat, en beschrijft nogal precies de tekentechniek. Hij roemt ëde naakten, inzonderheid de troonjesí, d.w.z. de kopjes van de engelen in de lucht die het offer van Elia aanschouwen, en ëde troonje van de Hertoginneí. Haar aantrekkelijke portret vormt inderdaad ÈÈn van de details van de Goudse cartons die het meest vaak gereproduceerd zijn, samen met de elegante figuur van Margarethaís metgezel en naamheilige, Margaretha van AntiochiÎ. De decoratieve uitdossing van de heilige, een modieuze hoofdtooi met parels op het voorhoofd, verwijst naar haar naam, die van het Griekse woord (via het Latijn) voor parel is afgeleid. Haar sensuele lichaam dat door haar kleren heen schemert en vooral in het carton opvalt, contrasteert met de formele kledij van de landvoogdes, die haar tot aan haar kin omhult. Haar portret is het enige in het carton, dat zich van de andere onderscheidt door subtiele toevoegingen in rood krijt. Iedere cartonstrook bevat niet alleen ÈÈn scËne in de hoogte, maar ook het begin van de aansluitende scËne naar boven, zoals de paneelindeling dit vereist. Bij voorbeeld, de bovenzijde van de schenkersrand vervolgt met de tekening van de eerste rij tegels van de Nieuwtestamentische scËne. Hetzelfde geldt voor de Oudtestamentische scËne bovenaan. In de voorstelling van de Voetwassing is Jezus knielend op de voorgrond afgebeeld, terwijl hij de voeten van Petrus wast. Dit gebeurde voorafgaand aan het Laatste Avondmaal dat in het tegenoverstaande transeptraam is te zien. De achterwand van de ruime hal is versierd met marmeren reliÎfs, die scËnes uit het leven van Moses uitbeelden: vijf uit Exodus en ÈÈn uit Numeri (XXI:4-9). Deze voorstellingen op een relatief kleine schaal vormden de basis voor de toeschrijving van de eerste kleinschalige tekeningen van Wouter Crabeth. Zijn oeuvre van onbetwistbaar eigenhandige tekeningen bestond vÛÛr 1986 alleen uit zijn Goudse cartons, maar het bevat ondertussen ook vidimussen en ontwerpen voor kleine glaspanelen.

Bekijk het carton van dichtbij, zie details die ontwerper heeft xxxxxxxxxxxxxx:

#

Schenkers:

Margaretha van Parma, landvoogdes van de Nederlanden

Glasschilder:

Wouter Crabeth, Gouda

Afmetingen van het carton:

twaalf stroken, in lengte variÎrend van 322 tot 950cm, en 70cm breed

Kijk rond en zie hoe groot de glazen zijn:

Details

Glas in HD #
[et_pb_popup_builder _builder_version="3.0.106" popup_source="iframe" divi_layout="146" trigger_condition="class_id" trigger_button_align="left" modal_style="1" tablet_sizes="off" mobile_sizes="off" trigger_class_id="31125" title="popup" /]