carton 24

Dirck Crabeth, Gouda, 1559

Crabeth begon in 1559, nadat hij het koningsglas had voltooid, aan glas 24. Het is vermoedelijk geschilderd door ÈÈn van zijn medewerkers die het voltooide in 1561. Het carton, evenals het ontwerp, worden wel aan Dirck Crabeth zelf toegeschreven. Crabeth werkt dit carton gedetailleerder uit dan zijn andere cartons. Dit blijkt vooral uit de vele details in de figuren en de met (kruis)arceringen uitgewerkte schaduwen, die nog verder worden doorgevoerd dan in de andere cartons. Mogelijk deed hij dat om zijn medewerkers zoveel mogelijk informatie te bieden om het glas zelf te kunnen vervaardigen. Carton 24 is horizontaal in drieÎn verdeeld. Het enige onderste segment toont wapenschilden. Daarboven is de bijbelse voorstelling met de heilige Philippus afgebeeld. In het glas vormt dit deel ÈÈn compositorisch geheel, maar in het carton is dit horizontaal in tweeÎn gedeeld. Dit deel van het carton kenmerkt zich door een complexe architectuur waarmee enerzijds een sterke dieptewerking wordt bereikt en anderzijds de voorstelling in verschillende beeldvlakken wordt geordend, waarbinnen de episodes uit het verhaal van de diaken Philippus werden afgebeeld. Al werkende heeft Crabeth tot drie keer toe de arcaden links op de achtergrond gewijzigd. Ter hoogte van de engel en ter hoogte van de uiteindelijke rondbogen, zijn gegriffelde lijnen en lijnen in krijt van oude composities zichtbaar. Crabeth heeft mogelijk pas in een later stadium de episode met Philipus en de engel toegevoegd of zich pas bij het uitwerken van de voorstelling gerealiseerd dat zijn eerste ontwerp hier geen ruimte voor bood (afb. 5.7). Dat de uitwerking van de compositie op deze schaal moeilijk is, blijkt ook uit een ëfoutí die de kunstenaar heeft gemaakt in de compositie. Net voor de trap beeldt Crabeth een rij toeschouwers af om de overgang van de voor- naar de achtergrond vloeiender te maken. Ruimtelijk gezien is dit echter onmogelijk. In strook D2 is te zien dat het basement van de pijler aansluit bij de trap, waardoor er geen ruimte overblijft. De twee onderste rijen glaspanelen zijn gebruikt om tien wapenschilden af te beelden. Dit kon omdat de schenker in de hoofdvoorstelling is opgenomen. Het carton voor dit gedeelte bestaat uit ÈÈn strook met drie wapencartouches met lege schilden. Uitzonderlijk gebruikt Crabeth voor deze cartouches pen en grijze inkt zonder wassingen. Twee zijn identiek van vorm, maar in de bovenste zijn ook de schaduwpartijen uitgewerkt met krijt. Het derde wapencartouche is bekroond door een helm met daarop een wiel, waarvan slechts de helft met pen en inkt is uitgewerkt. De vorm van acht van de wapencartouches in het glas is gebaseerd op het eerste van de twee genoemde ontwerpen. De andere twee volgen het voorbeeld van de tweede wapencartouche. De ontwerpen konden voor meerdere wapens worden gebruikt. Dit is mogelijk ook de reden dat Crabeth deze strook heeft uitgewerkt met pen; dit vervaagt minder snel.

Bekijk het carton van dichtbij, zie details die ontwerper heeft xxxxxxxxxxxxxx:

#

Schenkers:

Graaf Philippe de Ligne, heer van Wassenaar, burggraaf van Leiden

Glasschilder:

werkplaats Dirck Crabeth

Afmetingen van het carton:

in twaalf stroken met een breedte van ca. 70 cm, in hoogte variÎrend van 338 tot 568 cm; een arket van 185 x 121 cm en een strook met wapens van 268 x 68 cm.

Kijk rond en zie hoe groot de glazen zijn:

Details

Glas in HD #
[et_pb_popup_builder _builder_version="3.0.106" popup_source="iframe" divi_layout="146" trigger_condition="class_id" trigger_button_align="left" modal_style="1" tablet_sizes="off" mobile_sizes="off" trigger_class_id="31125" title="popup" /]