Carton 26 – De bevrijding van Samaria

Isaac Claesz. van Swanenburg, Leiden, ca.1599

Dat de ontwerper van het glas en de tekenaar van dit carton Isaac van Swanenburg is, blijkt onomstotelijk uit diverse archiefgegevens. Vanaf het begin is hij vanuit zijn positie als schepen en als burgemeester van Leiden betrokken bij de keuze van het onderwerp. Dit is zijn vroegst gedocumenteerde glasontwerp en zijn eerste carton. De datering van ca. 1599 hangt samen met het tijdstip waarop de glasschilder een voorschot ontving om aan de uitvoering van het glas te beginnen. Het carton zelf is pas in oktober 1601 naar de kerk gebracht. Na de uitvoering van glas 25 en 26 in de Goudse Sint Janskerk heeft Van Swanenburg met de glazenier Cornelis Cornelisz. Clock nog een aantal opdrachten voor het maken van gebrandschilderde glazen gekregen, waarvan de bekendste die voor de Sint Nicolaaskerk te Edam zijn. De overtuigingskracht van zijn ontwerpen voor de Sint Jan zullen zeker bijgedragen hebben aan deze toestroom van nieuwe opdrachten. Dit carton bestaat uit zes lange doorlopende stroken, waarop zowel het schenkersgedeelte als de voorstelling getekend zijn. Vooral het middengedeelte is bevolkt met een grote verscheidenheid aan figuren in verschillende houdingen. Deze figuren zijn opgezet in trefzekere zwarte krijtlijnen, waarna met penseel en zwarte inkt de definitieve vorm is aangegeven en door grijze wassingen een fraai ruimtelijk effect bereikt wordt. De witte hoogsels halen de driedimensionaliteit nog extra op. Van Swanenburg speelt vooral met de gesuggereerde ruimtelijkheid in de overgang van de hoofdvoorstelling naar het schenkersgedeelte. Hij laat diverse voorwerpen net op of over de rand liggen of zelfs er overheen tuimelen – zoals het hoofd van de neergestorte krijger – effecten die zo goed uit de verf komen omdat de tekenaar door de zorgvuldig aangebrachte schaduwpartijen deze voorwerpen ‘losmaakt’ van de achtergrond. In enkele stroken zijn in rood krijt extra lijnen toegevoegd: zonnestralen en de lijnen van de tegelvloer. Ook extra in rood aangegeven wolken zijn naast de in het zwart getekende wolken aangebracht. Veel van deze lijnen corresponderen met de huidige loodlijnen in het raam; daarvoor zullen ze gediend hebben. De inscripties op de sokkel en op de zomen van de mantels van de twee personificaties zijn alleen in het glas toegevoegd.

Bekijk het carton van dichtbij, zie details die ontwerper heeft xxxxxxxxxxxxxx:

#

Schenkers:

de stad Leiden

Glasschilder:

Cornelis Cornelisz. Clock, Leiden

Afmetingen van het carton:

6 stroken in lengte variërend van 986 tot 1104 cm. De breedte varieert van 71 tot 73 cm

Kijk rond en zie hoe groot de glazen zijn:

Details

Glas in HD #
[et_pb_popup_builder _builder_version="3.0.106" popup_source="iframe" divi_layout="146" trigger_condition="class_id" trigger_button_align="left" modal_style="1" tablet_sizes="off" mobile_sizes="off" trigger_class_id="31125" title="popup" /]