carton 27

Hendrick de Keyser en atelier, met toevoegingen van de glasschilder, Amsterdam, 1596-1597

In de vroege literatuur is dit carton afwisselend toegeschreven aan de glasschilder Cornelis Kussens uit Haarlem en aan de beeldhouwer en architect Hendrick de Keyser. Sinds de publicatie van glas en carton in deel III van de Corpus Vitrearum reeks wordt de krachtig opgezette figuur van de tollenaar aan Hendrick de Keyser toegeschreven. De grote architectuurpartijen aan de linkerkant en de schilddragers kunnen eveneens van de hand van De Keyser zijn, mogelijk is de wat slordiger uitgewerkte rechterkant het werk van een van zijn assistenten. Ten slotte zijn er nog een aantal schetsen in zwart krijt over de wassingen heen geplaatst, die een latere toevoeging van de glasschilder lijken te zijn. Voorbeelden daarvan zijn twee figuren in de stroken C3 en D3. Ook zijn er veranderingen aangebracht in de stroken B3 en C3. De datering 1596-97 houdt verband met gegevens in Goudse documenten en met het jaartal 1597 in het glas; het carton zelf is ongedateerd. Dit carton is te onderscheiden in diverse groepen stroken. Voor de schenkersrand zijn dat er zes, met daarop links de twee Romeinse vaandeldragers met in de cartouche het Amsterdamse koggeschip en rechts onder de twee leeuwen die het nieuwe wapen van Amsterdam vasthouden, gekroond met de kroon van Maximiliaan. Dan volgt het middensegment van drie stroken met daarop de hoofdvoorstelling van de FarizeeÎr en de tollenaar, waarbij elke strook zowel aan de voor- als aan de achterzijde betekend is. Dit geldt ook voor het bovenste segment met opnieuw drie stroken met de figuren van de Gerechtigheid en de Matigheid. Op twee losse kleine stroken is de figuur van de tollenaar geschilderd. Het carton is voornamelijk uitgevoerd in inkt met wassingen, zodat de tekenaar snel en effectief kon werken. De plekken waar de architectuur zichtbaar wordt, zoals zuilen, wanden en cartouches, worden in de strook uitgespaard; de schaduwpartijen en de ruimte eromheen worden effectief met bruine inkt ingewassen, waarmee snel een ruimtelijk en licht bouwwerk wordt gesuggereerd. Aan sommige figuren is wat meer zorg en detaillering besteed, bijvoorbeeld aan de vaandeldragers, de leeuwen en de hermen. Al deze figuren zijn opgezet met een voorzichtige zwarte krijtlijn, waar overheen de gewassen inkt is aangebracht om de lichamen hun modelÈ te geven. Witte hoogsels worden hoofdzakelijk in het schenkersgedeelte toegepast.

Bekijk het carton van dichtbij, zie details die ontwerper heeft xxxxxxxxxxxxxx:

#

Schenkers:

de stad Amsterdam

Glasschilder:

onbekende glasschilder uit Amsterdam

Afmetingen van het carton:

18 stroken in lengte variÎrend van 273 tot 405 cm. De breedte varieert van 67 tot 75 cm. De 2 aparte kleine cartons meten respectievelijk 177 x 70 cm en 176 x 31 (onder) en 45 cm (boven).

Kijk rond en zie hoe groot de glazen zijn:

Details

Glas in HD #
[et_pb_popup_builder _builder_version="3.0.106" popup_source="iframe" divi_layout="146" trigger_condition="class_id" trigger_button_align="left" modal_style="1" tablet_sizes="off" mobile_sizes="off" trigger_class_id="31125" title="popup" /]