carton 29

Adriaan Gerritsz. de Vrije, Gouda, ca.1595-96

In de Beschrijvinge uit 1681 wordt het carton toegeschreven aan de Utrechtse schilder Joachim Wtewael, maar Walvis noemt in zijn boek de Goudse glasschilder Adriaan de Vrije als de ontwerper. Deze laatste toeschrijving wordt doorgaans geaccepteerd. De vele grove krijtarceringen pleiten hiervoor, aangezien ze overeenkomen met de tekenwijze van carton 4, dat een gedocumenteerd werk van De Vrije is. Wat wel anders is in dit carton zijn de wassingen in de figuren van koning David en de christelijke Ridder. Omdat het carton later op verschillende plaatsen bijgewerkt is met zwart, oliehoudend krijt, zoals bij de tekeningen van de zwevende putti, is het moeilijk om de oorspronkelijke hand van de tekenaar terug te zien. Dit carton is hoofdzakelijk opgezet in zwart krijt. De lichten schaduwpartijen zijn meestal aangegeven met grove parallelle of kruisgewijze arceringen, en enkele hoogsels, alleen de hoofdfiguren zijn met bruine inkt ingewassen. Op verschillende plaatsen is duidelijk te zien hoe de tekenaar naar de juiste contourlijn zocht, zoals bijvoorbeeld de voet van koning David (strook A1) die een aantal keren verschoven is. Om de achtergrond van de zuilenrijen, daklijst en ronde afsluitende boog in de juiste verhoudingen te tekenen, zijn op een aantal stroken lange hulplijnen langs een liniaal getrokken (B2, C2 en boven in A1, B1 en C1). De ontwerper heeft duidelijk met de plaatsing van de stadswapens van de schenkers geschoven. Deze wapens zijn zowel links als rechts tussen twee zuilen geplaatst. Uiteindelijk is de ruimte tussen de wapens niet helemaal opgevuld, wat een aantal lege vlakjes oplevert in het glas. Zo komt de naam Enkhuizen in het carton zowel in strook A2 als in strook D2 voor, maar in het glas alleen in paneel 7a. In het carton wordt de naam van de stad Alkmaar helemaal uitgeschreven, in het definitieve glas resteert slechts de tekst ëAlcmaí. Het wapen van Purmerend is pas later onder de voet van de engel toegevoegd, over de tekening van de architectuur heen. Bij nadere inspectie van het carton blijkt dat ÈÈn vel papier al eerder gebruikt moet zijn geweest voor een ander doel: onder in B2 schemert vaag de opzet voor een cartouche door de tekening voor glas 29 heen, waarbij nog iets van een rolwerkornament en een leeuwenkopje te herkennen zijn.

Bekijk het carton van dichtbij, zie details die ontwerper heeft xxxxxxxxxxxxxx:

#

Schenkers:

Zeven steden van West-Friesland en het Noorderkwartier van de Staten van Holland

Glasschilder:

Adriaan Gerritsz. De Vrije, Gouda

Afmetingen van het carton:

8 stroken, waarvan de lengte varieert van 179 tot 400 cm en de breedte van 50 tot 56 cm

Kijk rond en zie hoe groot de glazen zijn:

Details

Glas in HD #
[et_pb_popup_builder _builder_version="3.0.106" popup_source="iframe" divi_layout="146" trigger_condition="class_id" trigger_button_align="left" modal_style="1" tablet_sizes="off" mobile_sizes="off" trigger_class_id="31125" title="popup" /]