carton 30

Dirck Crabeth, Gouda, voor 1565

Ignatius Walvis schrijft in 1713 dat er nooit een carton voor glas 30 is gemaakt. Dit is moeilijk voorstelbaar, aangezien Crabeth dan een glasraam zou hebben vervaardigd op basis van niet meer dan een kleinschalige tekening. Er is van dit glas een vidimus bewaard gebleven (Amsterdam Museum, inv. no. A 18035), maar het is waarschijnlijk dat er ook een carton is geweest dat helaas verloren is gegaan. Ignatius Walvis heeft de vidimus niet gekend, maar een eeuw later schrijft De Lange van Wijngaarden dat de tekening met Jona en de Walvis die met kleur is uitgewerkt, in zijn bezit is. Hoewel het kleurgebruik in de Amsterdamse tekening beperkt blijft tot roodbruin voor de vleespartijen en grijze wassingen, gaat het waarschijnlijk om hetzelfde werk. De tekenstijl van Dirck Crabeth is duidelijk te herkennen en de tekening ondersteunt zo de toeschrijving van het niet nader gedocumenteerde glas. We herkennen de typische langgerekte figuur met de zware schaduwen bij de mond en ogen en de arcerende wassingen waarmee de kleding van Jona en de walvis zijn uitgewerkt. Crabeth ñ zich bewust van de sleutelrol die Jona en de tekst op de banderol innemen in het iconografisch programma van de kerk ñ beeldt Jona prominent in het midden en op de voorgrond van de voorstelling af. Hij komt triomferend uit de walvis gestapt en wijst op de banderol in zijn hand. Opvallend aan de tekening is de nauwkeurige voorbereiding van de verdeling van het glas met gegriffelde lijnen. Het midden van het vel, de brugijzers en de raamstijlen zijn over nagenoeg de volledige lengte en breedte van het papier aangegeven. Zo ontstond een raster van gegriffelde lijnen, waarvan alleen de delen met pen in donkerbruin zijn overgetrokken die de glazen panelen aanduiden. Hoewel de uitwerking van de tekening erg nauwkeurig is, bestaan er toch nog wel enkele verschillen tussen de vidimus en het glas die moeten zijn doorgevoerd tijdens het tekenen van het carton of tijdens het maken van het glas. De walvis is in het glas kleiner en meer in driekwart afgebeeld dan in het ontwerp. Hierdoor ontstaat er meer ruimte in de achtergrond voor de stad en voor het schip en wordt de leesbaarheid van het glas van grote afstand beter. Ook is de ene vis boven in de tekening, bedoeld als embleem van de schenker, vervangen voor drie vissen in het glas. Mogelijk is deze laatste wijziging op verzoek van de vermoedelijk opdrachtgever, het viskopersgilde, doorgevoerd. In 1565 wordt het glas voor het eerste gerepareerd. Daarom moet het glas voor 1565 zijn ontstaan.

Bekijk het carton van dichtbij, zie details die ontwerper heeft xxxxxxxxxxxxxx:

#

Schenkers:

waarschijnlijk het gildeder viskopers

Bijbels citaat:

Bijbels citaat op vidimus:
Ecce pl(u)s q(uam) Jonas hic.

Glasschilder:

Dirck Crabeth, Gouda

Afmetingen van het carton:

Maten vidimus :
315 x 198

Kijk rond en zie hoe groot de glazen zijn:

Details

Glas in HD #
[et_pb_popup_builder _builder_version="3.0.106" popup_source="iframe" divi_layout="146" trigger_condition="class_id" trigger_button_align="left" modal_style="1" tablet_sizes="off" mobile_sizes="off" trigger_class_id="31125" title="popup" /]