Glas 15 | De doop van Jezus door Johannes (1555)

Koor

Glas 15 wordt algemeen gezien als het hoogtepunt van het leven van Johannes de Doper, naar wie de kerk is vernoemd. Het is het eerste glas na de brand in 1552 en het bevindt zich op de voornaamste plaats van het koor, in de absis. Het hoofdtafereel is ontleend aan Mattheüs 3: 16-17 en geeft het ogenblik weer dat Jezus na Zijn doop oprijst uit het water. Op dat moment opent de hemel zich en daalt de Heilige Geest, hier voorgesteld als een duif, op Hem neer. De boodschap die God spreekt, staat op de centrale zonnestraal. Achter Johannes de engel die het paarse kleed van Jezus vasthoudt. Op de achtergrond de aanstromende mensen die door Johannes gedoopt willen worden.
Rechts op de achtergrond taferelen waarin uitgebeeld wordt hoe de eerste volgelingen, Petrus en Andreas, tot Christus kwamen. Jezus, in paars gewaad, draait zich om naar de aankomende Nathaniël en spreekt hem toe. Voorts menselijke tafereeltjes, zoals een man die een vriend helpt zijn kousen uit te trekken.
In de benedenrand knielt de schenker voor een lege ruimte aan een bidbankje waarop een boek openligt; tussen de handen houdt hij een kromstaf en naast hem ligt de mijter, tekenen van zijn geestelijke waardigheid. Hij kijkt omhoog naar de drie-eenheid in het hoofdtafereel. Toen het protestantisme later dogmatischer werd, heeft men de Godsfiguur verwijderd omdat men deze afbeelding in strijd achtte met Gods onzichtbare majesteit. Tijdens de restauratie door Jan Schouten is de Godsfiguur weer teruggeplaatst. Achter de schenker staat zijn beschermheilige St. Maarten, die een gouden muntstuk in de nap van een kreupele bedelaar werpt. De open handen boven beide bisschoppen strooien goudstukken, hetgeen door de tekst in de banderol verklaard wordt: “Aperis tu manum/exerce pietatem” (Doe Uw hand open/beoefen in godsvrucht). (Ps. 145: 16, Deut. 15: 11, 1 Tim. 4: 7)

Koor

Glas 15 wordt algemeen gezien als het hoogtepunt van het leven van Johannes de Doper, naar wie de kerk is vernoemd. Het is het eerste glas na de brand in 1552 en het bevindt zich op de voornaamste plaats van het koor, in de absis. Het hoofdtafereel is ontleend aan Mattheüs 3: 16-17 en geeft het ogenblik weer dat Jezus na Zijn doop oprijst uit het water. Op dat moment opent de hemel zich en daalt de Heilige Geest, hier voorgesteld als een duif, op Hem neer. De boodschap die God spreekt, staat op de centrale zonnestraal. Achter Johannes de engel die het paarse kleed van Jezus vasthoudt. Op de achtergrond de aanstromende mensen die door Johannes gedoopt willen worden.
Rechts op de achtergrond taferelen waarin uitgebeeld wordt hoe de eerste volgelingen, Petrus en Andreas, tot Christus kwamen. Jezus, in paars gewaad, draait zich om naar de aankomende Nathaniël en spreekt hem toe. Voorts menselijke tafereeltjes, zoals een man die een vriend helpt zijn kousen uit te trekken.
In de benedenrand knielt de schenker voor een lege ruimte aan een bidbankje waarop een boek openligt; tussen de handen houdt hij een kromstaf en naast hem ligt de mijter, tekenen van zijn geestelijke waardigheid. Hij kijkt omhoog naar de drie-eenheid in het hoofdtafereel. Toen het protestantisme later dogmatischer werd, heeft men de Godsfiguur verwijderd omdat men deze afbeelding in strijd achtte met Gods onzichtbare majesteit. Tijdens de restauratie door Jan Schouten is de Godsfiguur weer teruggeplaatst. Achter de schenker staat zijn beschermheilige St. Maarten, die een gouden muntstuk in de nap van een kreupele bedelaar werpt. De open handen boven beide bisschoppen strooien goudstukken, hetgeen door de tekst in de banderol verklaard wordt: “Aperis tu manum/exerce pietatem” (Doe Uw hand open/beoefen in godsvrucht). (Ps. 145: 16, Deut. 15: 11, 1 Tim. 4: 7)

Schenkers:

Joris van Egmond, bisschop van Utrecht, is de schenker van het glas. Hij was een telg uit het bekende Kennemer geslacht, verwant met de Nassaus en behoorde tot de hoogste adel (zie de wapenkwartieren in het benedendeel).
Niettemin had Karel V het bisdom zijn wereldlijke macht in 1528 ontnomen, waardoor de schenker genaamd werd bisschop-zonder-land.

Samenhang:

Zie glas 9

Bijbels citaat:

“Hic est Filius meus dilectus in quo mihi bene complacitum est. Ipsum audite.” (Dit is Mijn geliefde Zoon in wie Ik Mijn welbehagen heb. Hoort Hem (Luc. 3: 22 en Matth. 17: 5)). “Ecce Agnus Dei.” (Zie het Lam Gods (Joh. 1: 29 en 36)).
“Ecce vere Israelites.” (Zie, waarlijk een Israëliet (, in wie geen bedrog is!) (Joh. 1: 48)).
In de bijbel van de bisschop is o.a. te lezen: “Quin et nos testes estis.” (Gij zijt getuigen van deze dingen Luc. 24: 48)).

Glazenier & Ontwerper:

Dirck Crabeth is de glazenier van het glas naar eigen ontwerp.

Maten van het glas:

Hoog 9.90 m ; breed 4.03 m.

 zie details die vanaf de kerkvoer niet waarneembaar zijn

kijk rond en zie hoe groot de glazen zijn