Glas 27 | De Farizeeër en de Tollenaar (1597)

Het onderwerp is naar Lucas 18: 9-14: de gelijkenis van de farizeeër en de tollenaar in de tempel. Op de voorgrond staat de tollenaar met hoofd en rug deemoedig gebogen. De linkerhand op Oosterse wijze voor de borst, de rechter gestrekt naar de toeschouwer alsof hij contact wil maken. De farizeeër is achter in de tempel geknield met de armen theatraal naar boven, God dankend dat hij niet zo is als de tollenaar. Hij is van de toeschouwer afgekeerd en klein. De tollenaar, die zich verootmoedigt, staat er daarentegen groot op. Waarschijnlijk vereenzelvigden velen in die tijd Spanje met de farizeeër in zijn hoogmoed en de jonge republiek met de nederige tollenaar die door God beloond wordt. De Hollandse deugd tegenover het Spaanse kwaad.
De overdadige Hollandse architectuur van de tempelruimte wil deze beloning van de ootmoed voor God tonen door te verwijzen naar de rijkdom, allure en bouwarchitectuur van Amsterdam.
De schaalverkleining van de figuren op de balustrade (repoussoirfiguren) vergroot de dimensie en werking van de geschilderde architectuur (zie ook de glazen 8, 28 en 48).
In de benedenrand zien we links het oude wapen van Amsterdam met het koggeschip en rechts het nieuwe wapen met de andreaskruizen vastgehouden door twee leeuwen en gedekt door een kroon, een recht dat keizer Maximiliaan de stad had verleend.

Het onderwerp is naar Lucas 18: 9-14: de gelijkenis van de farizeeër en de tollenaar in de tempel. Op de voorgrond staat de tollenaar met hoofd en rug deemoedig gebogen. De linkerhand op Oosterse wijze voor de borst, de rechter gestrekt naar de toeschouwer alsof hij contact wil maken. De farizeeër is achter in de tempel geknield met de armen theatraal naar boven, God dankend dat hij niet zo is als de tollenaar. Hij is van de toeschouwer afgekeerd en klein. De tollenaar, die zich verootmoedigt, staat er daarentegen groot op. Waarschijnlijk vereenzelvigden velen in die tijd Spanje met de farizeeër in zijn hoogmoed en de jonge republiek met de nederige tollenaar die door God beloond wordt. De Hollandse deugd tegenover het Spaanse kwaad.
De overdadige Hollandse architectuur van de tempelruimte wil deze beloning van de ootmoed voor God tonen door te verwijzen naar de rijkdom, allure en bouwarchitectuur van Amsterdam.
De schaalverkleining van de figuren op de balustrade (repoussoirfiguren) vergroot de dimensie en werking van de geschilderde architectuur (zie ook de glazen 8, 28 en 48).
In de benedenrand zien we links het oude wapen van Amsterdam met het koggeschip en rechts het nieuwe wapen met de andreaskruizen vastgehouden door twee leeuwen en gedekt door een kroon, een recht dat keizer Maximiliaan de stad had verleend.

Schenkers:

De stad Amsterdam is de schenker. Amsterdam ontwikkelde zich vooral na 1578, toen de stad overging naar prins Willem van Oranje, tot een centrum met de grootste stapelmarkt van de wereld. Het oude wapen van de stad met het koggeschip werd vervangen door het nieuwe met de Andreaskruizen.

Samenhang:

Zie glas 25

Glazenier & Ontwerper:

De glazenier is onbekend. Het ontwerp is van Hendrick de Keyzer (1565-1621) uit Amsterdam, bouwmeester van o.m. de Westerkerk in Amsterdam en het praalgraf van de Prins van Oranje in Delft. In Glas 27 is minder gekleurd glas verwerkt dan in de andere glazen. Slechts de personen en de guirlandes van fruit zijn van helder gekleurd glas; overheersend is de grisailleschildering in verschillende tinten bruin.

Maten van het glas:

Hoog 11.18 m ; breed 4.70 m.

 zie details die vanaf de kerkvoer niet waarneembaar zijn

kijk rond en zie hoe groot de glazen zijn