Glas 28a | Het bevrijdingsglas (1947)

Zuiderzijbeuk

In de top van het glas zien we een sombere lucht met duikende vliegtuigen en bliksems. Midden in de donkere wolken snellen vier apocalyptische ruiters voort die dood en verderf zaaien. Oorlog en rampspoed zijn ook weergegeven in de ondergelopen polders; in kleine boten pogen mensen lijf en goed te redden.
Midden in het centrum van het glas gaat een kerk in vlammen op tussen afgebrande gebouwen. Meer naar beneden geheel links drie scènes van oorlogsverschrikkingen: boven verzetsstrijders die aan galgen zijn opgehangen; daaronder een man die van zijn bed gelicht is; en beneden vier uitgehongerde mensen in een concentratiekamp gekleed in gestreepte pakken.
Geheel rechts drie andere scènes van oorlogsverschrikkingen: boven een groep mensen met opgeheven handen, opgepakt tijdens een razzia; daaronder de deportatie van mensen, waaronder kreupelen; en beneden de grootste verschrikking, het transport van joden naar de vernietigingskampen.
Dwars door deze beproevingen breekt de stoet door met de vaderlandse driekleur als symbool van verzet in oorlogstijd en vreugde vanwege de bevrijding. De man links van de centrale verticale raamstijl maakt het “W-teken”; met drie vingers, zoals dat in Zuid-Limburg waar de glazenier woonde gebruikelijk was.
Links naast de groep op de voorgrond zien we het wapen van Gouda met het motto: “Per aspera ad astra” (Door de doornen naar de sterren). Rechts het wapen van Nederland met het motto: “Je maintiendrai” (Ik zal handhaven). De oranje-appel-tjes (vergelijk glas 22) rond dit wapen en de oranjesjerp om de schouders van het jongetje op de voorgrond herinneren aan koningin Wilhelmina die vanuit Londen het verzet ondersteunde. De kleurige benedenrand bevat de wapens van de elf provincies.

De bijbeltekst is uit Exodus 15: 13, “Gij leiddet door Uw weldadigheid dit volk, dat Gij verlost hebt”. De dichtregels van Yge Foppema herinneren aan het verzet: (Wij)”Gedenken hen, die toen het volk verslagen/ en macht’loos scheen/ de vaan der vrijheid hoog hebben gedragen/ door alles heen”.
Bij de jaarlijkse herdenking op 4 mei is het Bevrijdingsglas een belangrijk hulpmiddel “opdat wij niet vergeten”. Als zodanig past het glas tussen de andere Goudse Glazen met hun eveneens leerrijke voorbeelden. Getuige ook de versregels uit het gedicht “Gezicht op Zuid-Holland” van J.W. Schulte Nordholt (1961): waar het licht van de hemel straalt, door de schoonheid van het verleden, waar onze vaderen staan als getuigen rondom ons heen van de vrijheid die ons behoort, Oranje er middenin.

Zuiderzijbeuk

In de top van het glas zien we een sombere lucht met duikende vliegtuigen en bliksems. Midden in de donkere wolken snellen vier apocalyptische ruiters voort die dood en verderf zaaien. Oorlog en rampspoed zijn ook weergegeven in de ondergelopen polders; in kleine boten pogen mensen lijf en goed te redden.
Midden in het centrum van het glas gaat een kerk in vlammen op tussen afgebrande gebouwen. Meer naar beneden geheel links drie scènes van oorlogsverschrikkingen: boven verzetsstrijders die aan galgen zijn opgehangen; daaronder een man die van zijn bed gelicht is; en beneden vier uitgehongerde mensen in een concentratiekamp gekleed in gestreepte pakken.
Geheel rechts drie andere scènes van oorlogsverschrikkingen: boven een groep mensen met opgeheven handen, opgepakt tijdens een razzia; daaronder de deportatie van mensen, waaronder kreupelen; en beneden de grootste verschrikking, het transport van joden naar de vernietigingskampen.
Dwars door deze beproevingen breekt de stoet door met de vaderlandse driekleur als symbool van verzet in oorlogstijd en vreugde vanwege de bevrijding. De man links van de centrale verticale raamstijl maakt het “W-teken”; met drie vingers, zoals dat in Zuid-Limburg waar de glazenier woonde gebruikelijk was.
Links naast de groep op de voorgrond zien we het wapen van Gouda met het motto: “Per aspera ad astra” (Door de doornen naar de sterren). Rechts het wapen van Nederland met het motto: “Je maintiendrai” (Ik zal handhaven). De oranje-appel-tjes (vergelijk glas 22) rond dit wapen en de oranjesjerp om de schouders van het jongetje op de voorgrond herinneren aan koningin Wilhelmina die vanuit Londen het verzet ondersteunde. De kleurige benedenrand bevat de wapens van de elf provincies.

De bijbeltekst is uit Exodus 15: 13, “Gij leiddet door Uw weldadigheid dit volk, dat Gij verlost hebt”. De dichtregels van Yge Foppema herinneren aan het verzet: (Wij)”Gedenken hen, die toen het volk verslagen/ en macht’loos scheen/ de vaan der vrijheid hoog hebben gedragen/ door alles heen”.
Bij de jaarlijkse herdenking op 4 mei is het Bevrijdingsglas een belangrijk hulpmiddel “opdat wij niet vergeten”. Als zodanig past het glas tussen de andere Goudse Glazen met hun eveneens leerrijke voorbeelden. Getuige ook de versregels uit het gedicht “Gezicht op Zuid-Holland” van J.W. Schulte Nordholt (1961): waar het licht van de hemel straalt, door de schoonheid van het verleden, waar onze vaderen staan als getuigen rondom ons heen van de vrijheid die ons behoort, Oranje er middenin.

Schenkers:

In 1945 werd de behoefte gevoeld om een glas toe te voegen ter herinnering aan de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog en dat tevens gewijd zou zijn aan hen die hun leven gaven in het verzet.
De burgers van de stad Gouda en de “Vrienden van de Goudse Glazen” zijn de schenkers. De initiatiefnemers voor dit herdenkingsglas waren burgemeester K.F.O. James en de voorzitter van de Stichting Fonds Goudse Glazen, Mr. A.A.J. Rijksen. Beschermvrouwe was koningin Wilhelmina.

Glazenier & Ontwerper:

Charles Eyck uit Meerssen naar eigen ontwerp.

Maten van het glas:

Hoog 8.45 m ; breed 4.40 m.

 zie details die vanaf de kerkvoer niet waarneembaar zijn

kijk rond en zie hoe groot de glazen zijn