Het ontzet van Leiden

‘Dronebeelden’ uit het jaar 1574

Aan de horizon, afstekende tegen de blauwe lucht, de stad Leiden met rechtsboven het silhouet van de Pieterskerk.
Op de voorgrond de wegvluchtende soldaten.

Spectaculaire beelden van het ontzet van Leiden in een glas van meer
dan vierhonderd jaar oud. 

Het is alsof we naar een luchtfoto van zo’n 400 jaar geleden kijken. Je ziet een Hollandse lucht met daaronder een wel erg waterrijk landschap. Twee steden spelen hier de hoofdrol. Bovenaan in de verte is de stad Leiden te zien, linksonder met de torens en de molen de stad Delft. Vooraan staat een grote groep mensen en één man valt nogal op. Hij is in het oranje gekleed, kijkt je aan en strekt zijn hand uit. Rechts naast hem staat een dankbare man met een blauwe mantel en rode broek. Het zijn prins Willem van Oranje, uit Delft, en burgemeester Van der Werff uit Leiden.

In de zestiende eeuw kwam Nederland dat toen behoorde tot het machtige Spaanse rijk, in opstand. In 1574 omsingelden Spaanse troepen Leiden en ze wachtten net zo lang tot de bevolking uitgehongerd zou zijn en zich zou overgeven. Aanvallen was geen optie. Daarvoor waren er teveel Spaanse soldaten. De prins schoot te hulp door met zijn geuzen de dijken van Holland door te steken en het land onder water te laten lopen. Op het ondergelopen land zien we inmiddels allemaal bootjes richting Leiden varen. De Spaanse soldaten zie je vluchten over de nog droge wegen. Rechtsonder brengen bevrijders eten voor de uitgehongerde bevolking. Zie je de man met rode kleding, hij brengt een mand met brood. De man in het groen draagt een tonnetje met haring. Dit ‘wapenfeit’ waarbij het water het sterkste wapen bleek, was een belangrijke mijlpaal in de strijd om de onafhankelijkheid van de Republiek. In Leiden wordt deze overwinning nog elk jaar gevierd met witbrood en haring.

Schenkers

De Stad Delft is de schenker van dit glas.

Het stadsbestuur koos het spectaculaire Leidens ontzet als onderwerp, omdat deze succesvolle militaire operatie van de geuzen onder leiding van prins Willem van Oranje vanuit Delft over het water werd uitgevoerd. Tegen de zin van het grootste deel van de bevolking had de Prins verordonneerd het hele gebied tussen Leiden, Delft en Gouda onderwater te zetten. In de jaren voor 1601 besloot Leiden aan Gouda een glas te schenken met de parallel uit de bijbel van ”Het Ontzet van Samaria” (26). Later koos Delft
voor “Het ontzet van Leiden”.

Glazenier en ontwerper

De Leidse burgemeester Isaac Claesz. van Swanenburg heeft dit glas ontworpen. De Delftse glasschilder Dirck Jansz. Verheyden en na diens overlijden in 1603 zijn leerling Dirck Reiniersz. van Douwe zijn de glazeniers.

Maten

Hoog 11.22 meter; breed 4.67meter